Yup, de bovenstaande zinnen klinken heel logisch, en dat zijn ze ook...
Totdat je er ineens over nadenkt dat het best raar is, dat de hele zin verleden tijd wordt in plaats van enkel "Ik xxxxx". Eigenlijk zou het qua logica zo moeten:
Ik vroeg hoe het met haar gaat. (ik vroeg namelijk helemaal niet hoe het ging, maar hoe het nú gaat)
Ik stelde vast dat hij hulp nodig heeft. (ik stelde namelijk vast dat hij nú hulp nodig heeft)
Ik vroeg me af of hij het weet.
Hehe... best raar als je er zo eens over nadenkt :)
Je eerste zinnen zijn overigens volkomen taalkundig juist en inderdaad logisch:
>> Ik vroeg hoe het met haar ging.
Vul maar eens aan met "gisteren":
Ik vroeg gisteren hoe het gisteren met haar ging.
-- Je weet niet hoe het vandaag met haar gaat.
Ik stelde gisteren vast dat hij gisteren hulp nodig had.
-- Je weet niet of hij vandaag nog hulp nodig heeft
Ik vroeg me gisteren af of hij het gisteren wist.
-- Je weet niet of hij het vandaag (nog) weet.
Volkomen logisch en taalkundig juist dus en je alternatieven daaronder zijn minder logisch edoch wel taalkundig juist. Logica is dus ook een onderdeel van taal.
Ter aanvulling van zijn voorbeelden, vul ook eens "morgen" in.
- Ik vroeg haar wat ze gisteren ging doen.
- Ik vroeg haar wat ze morgen gaat doen.
In het tweede voorbeeld "moet het nog gebeuren" en dus in tegenwoordige tijd geschreven ("Ik vroeg haar wat ze morgen ging doen" lijkt me taalkundig niet correct, en het klinkt me ook erg vreemd in de oren).
Om jouw eerste voorbeeld maar te nemen:
- Ik vroeg haar of ze hulp nodig had.
- Ik vroeg haar of ze hulp nodig heeft.
De eerste zin slaat op een gebeurtenis die is afgerond, dus in het verleden, terwijl de tweede zin slaat op een gebeurtenis die nog bezig is, of nog moet beginnen. Hangt van de context van het verhaal af.
>> "Ik vroeg haar wat ze morgen ging doen" lijkt me taalkundig niet correct, en het klinkt me ook erg vreemd in de oren
Oké... ik snap wat je zegt. Maar volgens mij klopt dat alleen als je het vandaag vraagt, en dat "morgen" nog in de toekomst ligt (volg je me nog).
Dus dit klopt wel "Ik vroeg haar "5 minuten geleden wat ze morgen ging doen". Maar als het een week geleden is, zou het denk ik moeten zijn "Ik vroeg haar vorige week woensdag wat ze morgen ging doen".
Zijn mijn en mijn mijn zijn in mijn mijn. =~ Zijn bom en mijn bom liggen in mijn grot.
[size=xsmall]Toevoeging op 29/10/2014 20:13:42:[/size]
Ozzie PHP op 29/10/2014 12:16:25
Ander voorbeeld: "Ik stelde gisteren vast dat hij de stelling van Pythagoras kende." Oké... hij kende de stelling, dus nu kent ie 'm niet meer? Best raar toch?
Nee: resultaten behaald in het verleden bieden geen garantie voor de toekomst.
Dus als je weet dat hij de stelling van Pythagoras gisteren kende, zegt dat niets over vandaag (of morgen).
Daarbij is 'kende' niet per se voltooid verleden tijd.
